Tussen Kerst en Nieuwjaar, de periode die in het Duits „zwischen den Jahren“ heet, laten sommige mensen de wasmachine bewust uit staan. Ja, zelfs tot 6 januari blijft de was bij hen vies. Dat klinkt misschien vreemd, maar er zit een oude volksgeloof achter dat verrassend hardnekkig is.

De gewoonte om geen was te doen zwischen den Jahren gaat terug op oude, veelal christelijke en heidense tradities. In deze tussentijd, de dagen tussen 25 december en 6 januari (Driekoningen), zou de grens tussen de wereld van de levenden en die van de doden dunner zijn. Was je in die periode kleding, dan kon dat kwaad aantrekken of de geesten van overledenen verstoren. In sommige streken geloofde men zelfs dat iemand uit de familie zou sterven als het wasgoed in deze dagen buiten hing te drogen.

Waar komt het bijgeloof over wäsche waschen zwischen den Jahren vandaan?

Het volksgeloof rondom de dagen zwischen den Jahren is eeuwenoud. De periode valt samen met de zogenoemde „Rauhnächte“, de ruige nachten tussen 25 december en 6 januari. In die nachten zouden geesten en wilde krachten rondtrekken. Droog wasgoed dat buiten hing, zou dan een makkelijk doelwit zijn: geesten zouden zich erin verbergen of het gebruiken als lijkwade. Dat laatste beeld alleen al was voor veel mensen reden genoeg om de wasmachine dicht te laten.

Het gaat dus niet om hygiëne of om het sparen van de machine. Het is puur bijgeloof, geworteld in een tijd dat mensen de donkere winterdagen probeerden te begrijpen met verhalen en rituelen. In streken als Beieren, Oostenrijk en delen van Zwitserland leeft dit gebruik nog altijd, al is het voor veel mensen vandaag de dag meer een traditie dan een serieuze overtuiging.

Wie houdt zich er nog aan?

Niet iedereen laat de was liggen, maar het bijgeloof is zeker niet uitgestorven. Vooral in landelijke gebieden in het Duitstalige gebied houden sommige gezinnen er nog aan vast, al is het maar „voor de zekerheid“ of uit respect voor oudere familieleden. Anderen zien het als een mooie aanleiding om de feestdagen even volledig te ontspannen, was en al.

In steden en bij jongere generaties is de overtuiging grotendeels verdwenen. Daar is zwischen den Jahren eerder een praktische rustperiode dan een tijd vol rituelen. De wasmachine draait gewoon door, want niemand wil na het nieuwjaarsfeest met een berg vuile kleding zitten.

Moet je je er iets van aantrekken?

Nee, er is geen enkele wetenschappelijke of praktische reden om de was te laten liggen tussen Kerst en Oud en Nieuw. Het is bijgeloof, geen feite. Wie wil wassen, wast gewoon. Wie de traditie leuk vindt of de rust opzoekt, kan de wasmachine ook prima een paar dagen laten staan.

Wel een kleine praktische tip: als je juist na de feestdagen veel vuile was hebt verzameld, plan dan een wasdag in op 27 of 28 december, zodat je niet met een overvolle mand het nieuwe jaar instart. Dat heeft niets met bijgeloof te maken, maar alles met fijn de feestdagen door te komen.

Het verhaal achter wäsche waschen zwischen den Jahren laat goed zien hoe sterk oude tradities kunnen zijn. Of je er iets mee doet, is volledig aan jou. Maar de herkomst kennen maakt de feestdagen in elk geval een stuk interessanter.